Jangkauan Turki yang semakin meluas di Afrika dilihat merumitkan strategi AS, amaran penganalisis

(SeaPRwire) –   Peluasan ketenteraan, perdagangan, diplomasi Islam dan pendidikan Turki yang besar di Afrika, menurut beberapa penganalisis, merosakkan matlamat AS, kerana Ankara memanfaatkan perang dan konflik di benua itu.

Pakar mendakwa jualan ketenteraan Turki kelihatan berdasarkan memaksimumkan keuntungan, tanpa bimbang tentang apa yang dilakukan oleh senjata yang dijual kepada keseimbangan kuasa, terutamanya di kawasan Jihad seperti Sahel.

Baru-baru ini, pelbagai laporan mendakwa syarikat-syarikat Turki telah menjual kepada kedua-dua pihak dalam tempoh 3 tahun.

“Turki benar-benar memanfaatkan semua konflik ini di Sudan, di Ethiopia, di Somalia, untuk mengukuhkan kehadiran ketenteraan, penglibatan diplomatik dan ekonominya,” kata penganalisis Turki Gönül Tol, kepada seminar American Enterprise Institute di Washington minggu lalu. Tol, pengarah pengasas program Turki di Middle East Institute, menambah bahawa negara itu adalah “salah seorang penyedia senjata terkemuka ke Afrika. Jadi jika ada lebih banyak kekacauan, itu hanya akan membantu Erdogan mengukuhkan kedudukannya.”

Presiden Recep Tayyip Erdogan, menyatakan pada Oktober bahawa jumlah dagangan keseluruhan dengan benua Afrika telah melonjak daripada $5.4 bilion pada 2003, kepada $41 bilion pada 2024. Beliau memberitahu forum perniagaan dan ekonomi di Istanbul bahawa syarikat penerbangan yang disokong kerajaan Turkish Airlines secara harfiah mengetuai jalan ke destinasi untuk syarikat-syarikat Turki, kini terbang ke 64 destinasi Afrika.

Erdogan memberitahu forum itu bahawa sepanjang dua dekad yang lalu, “kami telah memajukan hubungan kami seiring, bahu-membahu, dan yang paling penting, hati-ke-hati, ke tahap yang tidak dapat dibayangkan.”

Jualan dron kepada rakan kongsi yang berperang di Sudan hanya akan memanjangkan perang, satu kelakuan yang secara langsung bertentangan dengan dasar AS. Bulan lalu, jurucakap Jabatan Negara memberitahu VOA Digital bahawa ‘AS sedang bekerjasama dengan sekutu dan pihak lain untuk menamatkan sokongan ketenteraan luaran kepada pihak-pihak, yang sedang menyemarakkan keganasan.”

“Dron Turki, yang dipasarkan sebagai alternatif yang kos efektif dan kurang geseran politik berbanding sistem AS atau Eropah, telah tersebar di zon konflik Afrika,” kata Mariam Wahba, penganalisis penyelidikan di Foundation for Defense of Democracies, kepada VOA Digital.

“Laporan bahawa syarikat-syarikat Turki membekalkan dron kepada kedua-dua Angkatan Bersenjata (kerajaan) Sudan dan Pasukan Sokongan Pantas (milisi lawan dalam konflik) menggariskan pendekatan transaksional Ankara: akses dan pengaruh mendahului kestabilan, perlindungan awam atau penyelarasan dengan objektif dasar Barat,” katanya.

Dalam laporan FDD 2025, Sinan Siddi, rakan kanan dan pengarah Program Turki organisasi itu, menulis, “Perjanjian antara Baykar dan SAF bernilai $120 juta, menghasilkan penjualan enam dron TB2, tiga stesen kawalan darat, dan 600 warhead.” Siddi mendakwa perjanjian itu berlaku selepas AS mengenakan sekatan ke atas jualan sedemikian.

Walaupun dron Turki juga didakwa telah dijual kepada milisi RSF Sudan, syarikat yang dikatakan terlibat dilaporkan telah menafikan secara terbuka membuat penjualan itu. Syarikat itu tidak memberi respons kepada permintaan VOA Digital untuk komen.

Seorang jurucakap Jabatan Negara, apabila ditanya oleh VOA Digital mengenai tuduhan itu berkata, “Kami merujuk anda kepada Kerajaan Turki untuk mendapatkan komen mengenai laporan berkaitan mana-mana syarikat Turki yang beroperasi di Sudan.”

VOA Digital menghubungi Kementerian Luar Negeri Turki tetapi tidak menerima respons.

Dron TB2 yang dilaporkan dijual kepada kerajaan Sudan dibuat oleh syarikat yang dikatakan dimiliki oleh menantu Presiden Turki Recep Tayyip Erdogan. Pakar berkata TB2 adalah satu perenam kos dron Reaper AS. VOA Digital menghubungi syarikat itu, tetapi tidak menerima respons.

Africa Defense Forum Tentera AS Afrika baru-baru ini melaporkan bahawa ia “biasanya berharga antara $2 juta dan $5 juta setiap pesawat, walaupun pakej sistem keseluruhan — termasuk stesen kawalan darat, sistem komunikasi, dan latihan — selalunya berharga lebih tinggi, kadang-kadang mencecah $5–$15 juta setiap sistem bergantung pada kontrak. TB2 diiktiraf kerana kecekapan kosnya yang tinggi, dengan kos operasi dianggarkan hanya beberapa ratus dolar sejam.”

Terutamanya di rantau Sahel Afrika, Wahba dari FDD mendakwa Turki cuba kembali kepada prinsip Empayar Uthmaniyyahnya, yang memerintah selama berabad-abad dan mempromosikan budaya penubuhan kekhalifahan – kawasan di mana undang-undang Islam dikuatkuasakan dengan ketat.

Wahba berkata, “Secara keseluruhannya, ini adalah perkembangan yang membimbangkan yang berisiko merosakkan kepentingan AS. Selain menyokong gerakan Islam seperti Hamas dan Ikhwan Muslimin, yang tidak membawa petanda baik untuk orientasi ideologinya, Ankara sedang meneruskan agenda neo-Ottoman yang sudah mula terbentuk di beberapa bahagian Afrika.”

“Jualan senjata Turki di seluruh Afrika paling baik difahami,” kata Siddi dari FDD kepada VOA Digital, “bukan sebagai transaksi komersial ad hoc, tetapi sebagai strategi yang disengajakan untuk meluaskan jejak politik, ketenteraan dan ekonomi Ankara di benua yang semakin diperebutkan oleh kuasa global dan pertengahan.”

Beliau berkata, “Dengan mengeksport dron, senjata ringan dan perkhidmatan keselamatan ke negara-negara rapuh seperti Sudan… kerajaan Erdogan meletakkan Turki sebagai alternatif kos rendah, syarat rendah kepada rakan kongsi Barat, sambil serentak membuka pasaran baharu untuk industri pertahanannya yang berkembang pesat. Pemindahan senjata ini direka untuk membeli pengaruh diplomatik, mendapatkan akses ke pelabuhan, pangkalan dan kontrak serta memupuk hubungan pelanggan dengan rejim dan milisi yang boleh memajukan cita-cita serantau Turki.”

Bilangan kedutaan yang dikendalikan oleh Turki di Afrika telah melonjak daripada 12 pada 2002, kepada 44 hari ini. Wahba berkata 64 destinasi Afrika yang diterbangi oleh Turkish Airlines adalah petunjuk yang berguna. “Sebagai syarikat penerbangan yang disokong kerajaan, pengembangan pesat laluan langsung ke ibu negara Afrika mencerminkan keutamaan diplomatik dan keselamatan Turki. Syarikat penerbangan itu berfungsi sebagai pemboleh kuasa kuasa lembut dan akses untuk agenda Ankara yang lebih luas.”

Wahba mendakwa semua ini sepatutnya penting bagi Washington, “kerana model Ankara semakin bersaing dengan, dan dalam banyak kes secara langsung merosakkan, keutamaan AS mengenai mitigasi konflik dan kestabilan.”